De Noord/Zuidlijn: zeven stations vervoeren en verbinden de stad

Date : 27/08/2018

De Amsterdamse Noord/Zuidlijn verbindt via een tien kilometer lange route het noorden en zuiden van de stad met elkaar: Amsterdammers, forenzen, toeristen, dagjesmensen en metro-liefhebbers kunnen nu van station Noord naar station Zuid reizen in slechts 15 minuten, via zeven overzichtelijke, ruime en lichte stations.

Benthem Crouwel Architects ontwierp deze stations, twee boven en vijf onder de grond. Ze zijn ingetogen en functioneel, elk met een eigen, herkenbaar gezicht, maar door gebruik van dezelfde vormentaal en ontwerpprincipes toch duidelijk familie van elkaar.

De metro ontlast het bovengrondse openbaar vervoer en verbindt de Zuidas met de IJ-as, twee gebieden die de laatste jaren sterk in ontwikkeling zijn.

Stad en station
De stations zijn niet ontworpen als ondergrondse gebouwen, geïsoleerd van de stad, maar fungeren als openbare ruimte en als een verlengstuk van de straat. Het architectonisch concept is voor alle stations hetzelfde: de kortst mogelijke verbinding tussen perron- en straatniveau, ook bij de stations die meer dan 20 meter onder de grond liggen, en een vloeiende, continue logistieke routing die het reizigers mogelijk maakt als vanzelfsprekend hun weg te vinden. Elke reiziger heeft hetzelfde doel en wil zo snel en aangenaam mogelijk van A naar B. Zowel binnen als buiten de stations staat de architectuur volledig in dienst van dit doel. Terughoudend kleurgebruik, sobere materialen en een doordacht en innovatief lichtplan zorgen voor ruimtes die compact, natuurlijk en veilig aanvoelen.

Een technisch hoogstandje
Het was geen eenvoudige opgave om tientallen meters onder de historische binnenstad, die eeuwen geleden op palen in de drassige bodem is gebouwd, een metrolijn aan te leggen. Dankzij een bouwkundige techniek die in de jaren negentig van de vorige eeuw werd ontwikkeld, konden er tunnels worden geboord (op sommige plekken wel 30 meter diep) in deze vochtige en onstabiele bodem. Maar een metrostation kun je niet boren. Hiervoor moesten gaten in de straat worden gemaakt, diepe bouwputten waarin de stations werden aangelegd. De grote hoge ruimte die zo ontstond tussen station en straat, is nuttig gebruikt: bij station Rokin voor een openbare parkeergarage, bij Vijzelgracht komt een parkeergarage voor bewoners, en bij station De Pijp, waar de straat te smal is om de sporen naast elkaar te leggen, wordt de hoogte benut door de metrosporen boven elkaar te plaatsen.

Ondergrondse kunstroute
Elk station is voorzien van een speciaal voor die plek ontworpen kunstwerk dat zorgt voor herkenbaarheid en goede oriëntatie.  De kunstwerken verbinden de werelden van perron- en straatniveau met elkaar en er is een fascinerende ondergrondse kunstroute ontstaan met werken van (inter)nationale kunstenaars. Daarnaast wordt op station Rokin een selectie tentoongesteld van de ruim 700.000 archeologische vondsten die tijdens de aanleg zijn opgegraven.

Tweerichtingsverkeer
De lijn heet Noord/Zuidlijn, maar is net zo goed een lijn die zich van zuid naar noord beweegt. De nieuwe, snelle metroverbinding maakt het voor de centrumbewoners straks net zo aantrekkelijk om gebruik te maken van de faciliteiten die stadsdeel Noord te bieden heeft als andersom. Hierdoor zal Noord – meer dan ooit – bij de rest van de stad getrokken worden en wordt een van oudsher minder makkelijk bereikbaar gebied goed ontsloten.

Stations voor de toekomst
Het is inmiddels ruim 20 jaar geleden dat Benthem Crouwel Architects begon aan het ontwerp van de Noord/Zuidlijn stations. Dankzij het feit dat er nog tot in een laat stadium updates aan het ontwerp zijn geweest, konden tijdens het hele proces de meest moderne, state of the art materialen en technieken worden gebruikt. Daarom voelt niets in deze Noord/Zuidlijnstations nu gedateerd of achterhaald: elk station is even fris, sprankelend en tijdloos.

Stations voor de stad 
De Noord/Zuidlijn combineert een reeks bescheiden, efficiënte stations met inspirerende, verrassende kunst, en complex technisch vernuft met een strakke, rustige stationsomgeving. Een metrostation is nooit een bestemming op zichzelf – het is niet meer dan een schakel in de reis naar je eindpunt. Maar Benthem Crouwel Architects heeft Amsterdam zeven stations gegeven waar reizigers met plezier en vertrouwen gebruik van kunnen maken. Deze Noord/Zuidlijn stations vervoeren en verbinden: zeven kosmopolitische plekken om trots op te zijn.

Bron: www.architectenweb.nl